Swipe to the left

Welke versterker past bij mijn luidspreker?

Welke versterker past bij mijn luidspreker?
9 mei 2012 Inspiratie

Welke versterker past het beste bij mijn luidspreker? Het is een veelgestelde vraag aan de klantenservice van RJshop. Het komt zelfs voor dat de vraag wordt omgedraaid. Ik heb een versterker. En welke luidspreker is hiervoor geschikt? Laten we beginnen te zeggen dat wij adviseren altijd de luidspreker als uitgangspunt te nemen voor het maken van een keuze. Want deze heb je mogelijk beluisterd en deze klonk vermoedelijk naar tevredenheid. Het is natuurlijk ook mogelijk dat je al een versterker thuis hebt liggen of deze misschien 2e hands op de kop hebt kunnen tikken. In dit geval is de omgedraaide vraag weer logisch. In beide gevallen is het belangrijk om te kunnen berekenen welke van beide componenten nu het best bij elkaar horen. Om deze vragen te beantwoorden gaan we hieronder een voorbeeld geven.


De keuze voor een versterker is afhankelijk van de luidspreker

Om te beginnen is de versterker afhankelijk van de luidspreker en nooit andersom. Je neemt dus eerst de specificaties van de luidspreker onder de loep. In ons voorbeeld nemen we de Electro-Voice Zx3 90-graden. Volgens de specificaties heeft deze een gevoeligheid van 97 dB (1W/1m) en een RMS vermogen van 600W met een bijbehorende piek van 2400W. Maximum SPL is 131 dB. Maar welke versterker is nu geschikt voor de EV Zx3?

Vuistregel voor hoog rendement; 2x Het RMS vermogen van de luidspreker is het vermogen wat de versterker moet kunnen leveren…


Vuistregel voor hoog rendement

Om een hoog rendement uit de luidspreker te halen kun je de volgende vuistregel toepassen:“2x Het RMS vermogen van de luidspreker is het vermogen wat de versterker moet kunnen leveren.“ In het geval van de Zx3 zou dat dus een versterker zijn van 1200W, dus een Q1212 zou al uitkomst bieden. Maar als we de theorie naast de praktijk leggen. Klopt dat dan ook? We pakken de technische gegevens er weer bij.

Hieronder wordt een tabel weergegeven met links het vermogen in Watt en rechts het aantal dB. We weten dat de luidspreker een gevoeligheid heeft van 97 dB (1W/1m). Met andere woorden, wanneer ik 1 Watt aan versterking aanbiedt naar de luidspreker zal er 97 dB uitkomen. Om geluid voor het menselijk oor te laten verdubbelen heb je 3 dB nodig. Elke versterking vraagt wel om het dubbele aan vermogen.

VermogenVolume
1 Watt97 dB
2 Watt100 dB
4 Watt103 dB
8 Watt106 dB
16 Watt109 dB
32 Watt112 dB
64 Watt115 dB
128 Watt118 dB
256 Watt121 dB
512 Watt124 dB
1024 Watt127 dB
2048 Watt130 dB
4096 Watt133 dB


3 dB is een verdubbeling van het geluid

Wanneer we de versterker er weer bijnemen zien we dat de luidspreker een volume kan produceren van ca. 128 dB zodra de Q1212 1200W aan vermogen levert. Het maximale volume van de luidspreker is 132 dB. 3 dB is een verdubbeling van het geluid, dus met andere woorden kan de Zx3 nog een keer zo hard. Echter dien je op dat moment wel een dermate hoeveelheid vermogen toe te voeren. De vraag is of je deze investering wel wilt doen natuurlijk?

Maar als we nog een keer naar de tabel kijken, dan zien we ook dat als we een versterker nemen van 600W, wat dus ook het RMS vermogen van de luidspreker is, er al een dusdanige hoeveelheid volume beschikbaar is, wat voor de meeste mensen al meer dan genoeg is. De Q1212 levert dus veel rendement en kan dus in tegenstelling tot een versterker van 600W nog eens 2x zo hard gaan. Maar dat is bij lange na dus niet altijd nodig.

Mocht je dus een versterker nemen met wat minder vermogen dan loop je in elk geval niet het risico dat je te lang, teveel vermogen naar de luidspreker stuurt zodat deze doorbrand. Maar hoe kan ik dan mijn luidsprekers “opblazen” met een versterker die minder vermogen levert dan de piek van de luidspreker?


Hoe blaas ik mijn luidsprekers op?

In de tabel hieronder laten we een sinus zien van een signaal op een bepaalde frequentie met een bepaalde amplitude ofwel vermogen. Na verloop zien we dat de sinus buiten het maximale vermogen van de versterker valt. Echter wordt er wel gevraagd van de versterker om het signaal te versterken. Echter kan de versterker kan maar (bijvoorbeeld 500W) 500W maximaal afgeven. Zodra het signaal daarboven komt zal de versterker niet verder gaan dan 500W en het signaal afvlakken. Hierdoor ontstaat een kortstondige rechte lijn ofwel gelijkspanning. Een luidspreker vindt veel dingen goed, maar een gelijkspanning in plaats van wisselspanning is echt funest. Wanneer je dit volhoudt zal de luidspreker zichzelf opblazen.


Conclusie

Het is dus nooit verkeerd om teveel vermogen te hebben aangezien een luidspreker aangeeft wanneer hij aan zijn max zit, door middel van vervorming. Maar houdt wel de clip indicators op de versterker in de gaten dat deze niet een signaal van oversturing naar de luidspreker toesturen.

Geschreven door: Erik-Jan Beenen geluidsinstallaties